Ny Literatiora

I.Famaritana

• Ara-piforonanteny: avy @ teny latinina « litterae » midika hoe soratra.

-Fandaharana an-tsoratra na am-bava ireo zava-mitranga ao an-tsaina.

• Arak’ireo mpanoratra sy mpandinika:

–Randjavola: “Ny literatiora dia fitambaran’ny  asa soratra ao anatin’ny vanim-potoana iray”

–Simeon RAJAONA : “Zava-kanto vita amin’ny teny ny literatiora”.

–RADO: “Ny literatiora dia teny sy soratra voaangona tao amin’ny faritra na firenena iray, ary mijanona ho lovasoa sy haren-tsaina hoan’izany firenena izany fa maneho ny maha izy azy manokana eo anivon’izao tontolo izao”.

II.Karazany

• Ny literatiora am-bava: angano, kabary, ankamantatra,ohabolana, Diabôlana, Isa sy rija, Jihe, Osika sy jijy,bahezabaheza, kôre…
• Ny literatiora an-tsorata (asa-soratra): tononkalo,sombintantara, tantara foronina, tantara an-tsehatra, tantara fihaino, tantara an-tsary…

III.Ny fototra ijoroany (Mifampiankina, tsy afa-misaraka)

• Mpanoratra (mpamorona)
• Sangan’asa (asa-soratra)    
• Mpankafy (mpamaky, pihaino)

IV.Anjara asany

• Mananatra, manabe, miteza saina, mampionona sy mampahery.
• Mamalifaly, mampiala voly, mitondra fiadanana amin’ny alalan’ny teny.

V.Tenin’ny mpanoratra sy mpandinika

Randja Zanamihoatra: “Ny literatiora dia asa mendrika voa-rakitra an-tsoratra, mendrika sy manara-dalàna”.
RAVELOJAONA: “Ny literatiora dia fahaizana mandrafitra ny teny amin’ny fomba kanto”.
Jean Nalisoa RAVALITERA: “Ny mpanoratra no renin’ny soratra, ny mpamaky no ray, zaza sary ny asa soratra raha tsy eken’ny rainy.”